Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 0/5 - 0 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Tüberküloz (Verem) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
#1
Tanım:Halen dünya genelinde mesele oluşturmayı devam ettiren vemalum en külüstür infeksiyon hastalıklarındandan bir tanesidir

Akciger ve akciger dışı birçok sistemi tutabilir.
Klinik Bulgular: En fazla akcigeri meblağ
Kişinin immün sistemi ile basilin etkileşimine göre değişik muayenehanetablolar meydana çıkabilir. 
İnfekte kişilerin yanlızca %5-10'unda muayenehane hastalık gelişir. 
Primer infeksiyon çoğunlukla suskun seyreder ve yanlızca PPD pozitifligi saptanabilir. 
Bazen bilhassa de çocuklarda ateş, kuru öksürük, dispne ve plöritik agrı saptabilir. 
Fizik araştırmada akcigerde ral alınabilir.Akciger grafisinde çogunlukla tek doğrultulu hilar lenfadenopati (%15 bilateral), kavitesiz infiltrasyon görülebilir. 
Daha ardından kalsifikasyon oluşabilir. 
Eritema nodozum, steril poliartrit ve konjunktivit eşlik edebilir. 
Aylar ardından plörezi gelişebilir. 
Bagışık sistemi baskılanmış hastalarda progresif primer tüberküloz gelişip milier ve meningeal yayılım gösterebilir. 
%10 hastada da hızlıca süreğen destrüktif safhaya geçebilir. 
Reaktivasyon tüberkülozu , dormant odaktan hematojen yayılımla gelişir.
Semptomlar başlangıçta siliktir, hastalık geliştikçe meydana çıkar. 
Pulmoner infeksiyon:Ateş, gece terlemesi, halsizlik, iştahsızlık, kilokayıbı asli semptomlardır. 
Öksürük, balgam çıkarma ve gögüs agrısı eşlik eder. 
Endobronşiyal tutulum olursa hemoptizi gelişir. 
Akcigerde bilhassa üst loplarda ral duyulur. 
Akciger grafisinde konsolidasyon alanları, hava-sıvı düzeyi gösteren kaviteler görülebilir. 
En sık üst lop apikal ve posterior ve alt lop süperior segmenti tutulur. 
Komplikasyon olarak; ampiyem, fibrozis, hemoptizi, bronkoplöral fistül, endokrin komplikasyonlar, gastrointestinal sistem tutulumu görülebilir. 
Laboratuvar belirtileri olarak normokrom normositer anemi ve alyuvarsedimantasyon sürati ile akut faz reaktanlarında yükselme ölçülür
Plevra tüberkülozuTonguerimer hastalıktan 3-6 ay ardından meydanaçıkabilecegi gibi reaktivasyonda da görülür. 
Ateş, plöretik gögüs agrısı ve kuru öksürük en çok semptomları olup,süreğen olgularda halsizlik, kilo kayıbı ve gece terlemesi görülür. 
Orta şiddette efüzyon, en fazla sagda saptanır.
Ekstrapulmoner tüberküloz: Lenfadenit; Muhtelif mekanları tutabilir, en fazla baş-boyunda yerleşir ve servikal nodlar daha fazla tutulur. 
Bilateral tutulum ve ansızın defa lenf nodu tutulumu görülebilir. 
Agrısız lenfadenopati ya da sistemik semptomlarla olabilir.Sinüs, apse formasyonu gelişebilir. 
Yerleştigi lenf noduna göre değişik muayenehane tablo gösterebilir..
Genitoüriner tüberküloz: Her iki böbrek de etkilenmesine ragmen , asimetrik bir seyir gösterir. 
Disüri, gross hematüri ve yan agrısı görülebilir. 
Genellikle suskun seyreder. 
%50 olguda akciger belirtileri saptanabilir. 
Epididimit, orşit ve prostatit, kadınlarda; en fazla fallop tüplerini tutarak menstruel kanama bozuklukları, pelvik agrı ve infertiliteye yol açabilir.
Miliyer tüberküloz: Basilin hematojen yayılımı ile meydana gelir
En defa tutulan yerler dalak, karaciger, akcigerler, kemikiligi, böbrek adrenal bezler ve gözdür. 
Bagışıklık vaziyetine göre muayenehane değişik seyreder. 
Akut tablo defa süratle şok ve solunum yetmezligiyle seyreder. 
Çogunlukla bilgiler silik başlar. 
Sürekli veyahut aralıklı ateş, iştahsızlık , kilo kayıbı, zayıflık öksürük, baş agrısı, hepatosplenomegali, anemi, lökositoz veyahut lökopeni, pansitopeni, aplastik anemi, koagülasyon bozuklukları görülebilir.
Kemik ve mafsal tüberkülozu: En çok vertebra(alt torasik ve lumbar),daha düşük kalça ve diz tutulumu görülür. 
Osteomyelit ve artrit arası bir tablodur. 
Sırt agrısı, ateş, kilo kayıbı, kifoz gibi bilgiler olabilir. 
Paravertebral apse ve nörolojik bilgiler gelişebilir. 
Osteomyelit uzun kemiklerin metafizinde, artrit ise en fazla kalça ekleminde görülür. 
Akciger tutulumu gerçekleşir veyahut olmayabilir. 
Kas ve yumuşak dokuda en çok psoas adale etrafında apselerle seyredebilir.
Santral sinir sistemi tüberkülozu: çoğunlukla primer infeksiyondan yayılım, seyrek süreğen infeksiyon ertesi gelişir. 
Menenjiti, eksudatif, baziller yerleşim ve kraniyal sinirlerin tutulumuyla karekterizedir. 
Spinal meninkslerin tutulumuna baglı spinal blok, radikulomyelopati ve akut transvers myelit görülebilir.
Gastrointestinal tüberküloz: En fazla ileumu , ileoçekal bölgeyi meblağ
İştahsızlık, kilo kayıbı, gece terlemesi, halsizlik, diyare veyahutkostipasyon görülebilir. 
Fistül ve GIS hemoraji gelişebilir. 
Karsinoma ve inflamatuvar enteritlerle defa karışabilir. 
Tüberküloz peritoniti: Asidik ya da lokalize effüzyonla kuru formu olmak suretiyle iki değişik muayenehane tabloya neden olabilir.
Perikardiyal tüberküloz: Mediastinal ya da paratrakeal lenf nodlarının perikardiyal boşluga açılmasıyla meydana gelir
Ateş, öksürük, dispne, ortopne, gögüs agrısı, kilo kayıbı, taşıkardi, hepatomegali, periferal ödem, kalp seslerinin derinden gelmesi ve juguler ven dolgunlugu görülür.
Nadiren tüberküloz oral kavite, larynks, orta kulagı tutabilir. 
Cilt tüberkülozu da degişk formlarda olabilir.
Etiyoloji: Mycobacterium tuberculosis kompleksinden insanlarda hastalıkfaktörü olanlar M.tuberculosis ve daha düşük olarak M. 
bovis'tir.
Epidemiyoloji: Dünya genelinde yaklaşıp bir buçuk milyar şahıs infekte olup, her sene 8-10 milyon yeni olgu belirleme edilmekte, minimum 3 milyon şahıs ölmektedir. 
Ülkemizde prevalans bölgelere göre %5 1-8 arasında degişmektedir. 
Antitüberküloz ilaçlara primer direnç; % 14-27, sekonder mukavemet ise %37-66 arasındadır. 
En çok geçiş yolu solunum yoluyla olmaktadır. 
Aktif tüberkülozlu hastaların pulmoner sekresyonlarının aerolizasyonu ile geçer. 
Smear olumlu hastaların yakın temaslıları en çok riziko altındadır(%25-75). 
Kalabalık hayat , kötü koşullar geçişi artırır. 
Alkolizm, diabetes mellitus, gastrektomi, süreğen renal yetmezlik, kanser, silikoz, immünsupresif rehabilitasyon ve HIV infeksiyonlarındariziko artar. 
Basil dermal ve gastrointestinal yolla da inoküle olabilir. 
Cinsel temasla geride bıraktığımız olgular da yer almaktadır.
Tanı: Tüberküloz tanısı hasta sekresyon ve doku örneklerinde bakterinin identifikasyonu ile konulur
PPD testi çogunlukla olumlu olmakla beraber tanı koydurucu degildir. 
İnfekte bireyi saptar. 
Temas hikayesi, toplumdaki pozitiflik seviyesi ile degerlendirilmesi lazım olur
Miliyer tüberkülozda; %50, pulmoner tüberkülozda ; %25 negatiflik olabilir. 
Akciger tüberkülozu; balgamda ARB belirlenmesi ve kültürde bakterinin üretilmesi ile konulur
Balgam örnegi alınamıyorsa bronkoskopi, yapılarak , bronkoalveolar lavaj örnegi ve biyopsi alınabilir. 
Tutulum adına göre kültür ve biyopsi örnekleri içerler
Radyolojik görüntüleme yöntemleri tutulum yönünden ehemmiyetlidir.
Ayırıcı tanı: Pulmoner tutulumda; akciger karsinoma, bakteriyel apse, granülamatöz hastalıklar,fungal infeksiyonlar, pnömoni ile karışabilir. 
Tutulum adına göre diger infeksiyon faktörleri, inflamatuvar hastalıklar, granülamatöz hastalıklar ve karsinoma ile karışabilir.
Tedavi: Tedavide esas ilkeler: Toplu ila çkullanılmalı ve basilin duyarlı oldugu minimum iki ilaç tedavide yer almalı, rehabilitasyon kafimüddette uygulanmalı, duyarlı oldugu müddetçe birinci tercih ilaçlar tedavide yer almalı, rehabilitasyon etkinligi ve ilaç yan tesirleriizlenmelidir. 
Tedavide ilk seçenekler: rifampin, pyrazinamide, isoniazid( INH), ethambutol, streptomycin. 
Ülkemizde dörtlü rehabilitasyon tavsite edilir
İlk iki ay dörtlü (rifampin INH pyrazinamide yanına ethambutol ya dastreptomycin), ardından INH ve rifampinle çift idame rehabilitasyonminimum altı aya dek.
Etambutol ve icabında tiasetazon idame tedavide INH'la beraber henüzfazla zaman verilerek kullanmak mümkün
Ekstra pulmoner tüberkülozda 9-12 aya dek uzatılır. 
Kemik ve mafsal tutulumunda henüz fazla zaman lazım olur
İkinci küme ajanlar; para-aminosalisilik asit, ethionamide, cycloserine, capreomycin, kanamycin, thiacetazone , amikacin, ciprofloxacin, ofloxacin mukavemetli olgularda veyahut ilk gruba toksisite gelişincekullanmak gerekir.
İlaç mukavemetli tüberküloz olgusundan kuşkulanılıyorsa, relaps olmuşsa, rehabilitasyonun ikinci ay ertesi hala yaymada ARB pozitifligi varsa, rehabilitasyon altında yeniden pozitifleşmişse mukavemet testi yapılmalıdır. 
Dirençli olgularda , duyarlı oldugu minimum iki ajan tedaviye eklenmeli, hem rifampin hatta INH direnci olan olgularda icabında cerrahi yaklaşım yapılmalıdır . 
Dirençli olgularda kültür negatifleştikten 18-24 aya dek rehabilitasyonuzatılmalıdır. 
INH ya da rifampinin kullanılamadıgı olgularda da idame rehabilitasyon12-18 aya dek uzatılmalıdır.
Tedaviye cevapmukavemet şüphesi ve mukavemet vaziyetine görerehabilitasyon planlarında degişiklik yapılabilir: a) Yeni saptanmış akciger tüberkülozunda ilk 2 ay dörtlü, ardından çift olarak rehabilitasyon6 ay verilir
Eger ikinci ayda basil negatifleşmemişse dörtlü rehabilitasyon 2-4 hafta uzatılır.
b)Yayma olumlu fakat henüz evvel yetersiz rehabilitasyon alan veyahutnüks olgularında; mukavemet testi neticeleri çıkıncaya dek; henüz evvelkullanmadıkları minimum iki yeni ilaç kullandıkları rejime eklenerekveyahut minimum üçlü yeni ilaç, kullandıkları rejim bilinmiyorsa birinciküme ilaçlardan ilk 2 ay beşli, ardından bir ay dörtlü verilir
Yayma negatifleşirse idame tedavisine geçilir. 
Degilse bir ay henüz uzatılır, mukavemet vaziyetine göre rehabilitasyonplanı yapılır. 
C)Kronik tüberküloz ve defa ilaca mukavemetli tüberküloz olgularında 4-7 ilaçlı rehabilitasyon rejimleri oluşturulur ve tecrübeli merkezlerde hastaların takibi yapılmalıdır.d) Çocuk tüberkülozu ve hudutlu akciger tüberkülozunda üçlü rehabilitasyon rejimleri de kullanmak mümkün.
Cerrahi yaklaşım tanısal emelli yapabilir
Masif hemoptizi, çogul mukavemetli olgular, ampiyem, fistül tedavisinde cerrahi yaklaşım yapabilir
İlerleyen nörolojik belirtileri olan spinal tutulumda, apse boşaltımı ve diger kitle meydana getiren hallerde cerrahi teşebbüs yapabilir.
Steroid kullanımı: Hastanın klinigine göre degerlendirmek lazım olur.
Korunma: BCG aşısı, miliyer ve meningeal tüberkülozu önlemede yararlıdır. 
Basil olumlu hastaların kalabalık ortamdan uzak tutulması, hastalarınrehabilitasyonu en ehemmiyetli savunma formülünü oluşturur.
İlaç proflaksisi: Deri testi olumlu olan; infeksiyöz tüberküloz tanısı yeni konmuş hastaların yakın temaslıları, yakında tüberküloz deri testinde pozitifleşme olanlar, BCG'siz PPD olumlu tespit edilen 0-6 yaş grubu çocuklar, akciger grafisinde inaktif tüberküloz bulgusu olan hastalar, HIV infeksiyonu olanlara, silikoz, gastrektomi, jejunoileal bypass, süreğenrenal yetmezlik, diabetes mellitus, kortikostreoid ya da immünsüpresifrehabilitasyon alanlar (uzun süreli), proflaksi istikametindendegerlendirilmelidir. 
Önerilen INH'dır (6-12 ay).INH alamayanlarda 3 maaş rifampin ya da iki ay rifampin pirazinamid kullanmak mümkün.
Ara
Cevapla


Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
  Toplum Kökenli Pnömoni Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? Bunalım 0 52 26-03-2018, Saat: 15:13
Son Yorum: Bunalım
  Silikozis Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? Bunalım 0 48 26-03-2018, Saat: 15:08
Son Yorum: Bunalım
  Silikozis Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? Bunalım 0 52 26-03-2018, Saat: 15:06
Son Yorum: Bunalım
  Sarkoidoz Nedir? Bunalım 0 44 26-03-2018, Saat: 15:04
Son Yorum: Bunalım
  Respiratuar Distres Sendromu Nedir? Bunalım 0 50 26-03-2018, Saat: 15:03
Son Yorum: Bunalım

Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi